Na terenie dzisiejszego  Ogrodu Zoologicznego i sąsiadujących obszarów, jeszcze w XIX w. rosły rozległe lasy liściasto-iglaste. Dla łódzkich robotników (zwłaszcza z zakładów Poznańskiego), były one głównym miejscem odbywania majówek i wyjazdów „po zdrowie”.  W 1906 r. zielone tereny nazwane właśnie - Zdrowiem zostały włączone w granice administracyjne Łodzi.

Po I wojnie światowej podjęto prace nad zagospodarowaniem zdewastowanych obszarów w tym miejscu. Szczególnie wiele zrobiono dla zieleni miasta w latach 1927-1934. W 1928 r. w Zarządzie Miejskim powstał Wydział Plantacji, którym kierował Stefan Rogowicz (1891-1946), inicjator wielu działań na rzecz poprawy warunków zdrowotnych Łodzi. Opracowano projekty budowy lub rekonstrukcji wielu parków w mieście; powstawały ogrody jordanowskie i ogródki działkowe. Rozległe tereny zielone, zwane wówczas Polesiem Konstantynowskim, o obszarze 260 ha zostały zaprojektowane jako kompleks parków o specjalnym przeznaczeniu. W ramach tego przewidziano 20 ha na ogród zoologiczny. Założenia pod Ogród Zoologiczny zaczęto opracowywać konkretnie w 1932 r. (planowano 20 ha).

Warto wiedzieć, że w tym okresie ścierały się ze sobą dwie koncepcje lokalizacji ogrodu. Pierwsza zakładała utworzenie ogrodu na Zdrowiu, druga – w parku Poniatowskiego albo w Łagiewnikach. Ostatecznie wygrała ta pierwsza, autorstwa S. Rogowicza. W 1934 r. na terenie przeznaczonym pod Zoo wykonano „urządzenia parkowe terenów leśnych”. W 1937 r. opracowano dokumentację techniczną ogrodzenia Ogrodu  Zoologicznego. Mur ten wybudowano w drugim półroczu 1938 r. Od tego faktu datuje się początek istnienia Zoo na Zdrowiu.Początkowo zarządzał nim naczelnik Wydziału Plantacji Stefan Rogowicz.

Pierwszym mieszkańcem naszego Zoo był jeleń Boruta, który przywędrował do centrum miasta i został złapany na placu Reymonta. Przewieziono tu również sarny i jelenie z parku Poniatowskiego. W 1939 r. w Zoo były już własne przychówki, latem 1939 r. zwierzostan liczył 50 sztuk (m.in.: jeleń, sarna, daniele, owce, kaczki).

W okresie okupacji dyrektorem Zoo był F. Hase, jednocześnie dyrektor łódzkiej rzeźni. Oficjalnie ogród był dostępny tylko dla Niemców, ale nie przestrzegano tego nakazu w praktyce. W 1940 r. do Zoo trafiły zwierzęta ze zlikwidowanego zwierzyńca braci Anstattów, właścicieli browaru (w parku Helenowskim), a w 1941 r. zakupiono zwierzęta ze spalonego cyrku Hergotta, m.in.: wielbłądy, niedźwiedzie brunatne, wilki, lwy, słoń, tygrys, osły, hiena, puchacz.

W okresie okupacji wybudowano w Zoo wiele obiektów, niektóre przetrwały do dziś. W tym okresie powstała: stara lwiarnia (bez wybiegów), betonowe okratowane klatki niedźwiedzi, stajenki dla kopytnych (z okrąglaków), restauracja, kasa wejściowa, wybieg pawianów z klatkami wewnętrznymi (zmodernizowany w 1953 r.)

W końcu 1944 r. w Ogrodzie Zoologicznym stan zwierząt wynosił ok. 550 sztuk (117 gatunków). Po wyzwoleniu, tak jak przed wojną Zoo zostało agendą Wydziału Plantacji Zarządu Miejskiego. S. Rogowicz powrócił na poprzednio zajmowane stanowisko. Zmarł 23.XII.1946 r.

W początkach lat 50-tych ogród powiększono o 7 ha, co pociągnęło za sobą konieczność przesunięcia ulicy Krzemienieckiej na południowy zachód. Proszę sobie wyobrazić, że budynek naszego wiwarium był willą przy dawnej  Krzemienieckiej.

Lata następne, 1953 – 1957, to okres szybkiego rozwoju ogrodu. Przeprowadzono szereg modernizacji. Zmodernizowano wybieg pawianów, powiększono go do 300m kw., rozbudowano pomieszczenia wewnętrzne dla pawianów i ukryto je za skalną ścianą. Przebudowano budynek małpiarni tak, że stał się całorocznym mieszkaniem dla małp. Nie trzeba było już zwierząt przenosić 2 razy w roku – wiosną do pomieszczeń letnich – zewnętrznych, jesienią z powrotem, na zimę do budynku, gdzie dawniej nie miały wybiegów zewnętrznych. Wyremontowano wiele stajenek zwierząt kopytnych.

 

Wybudowano nowe klatki dla bażantów, które w 2002 roku, zburzono i na ich miejscu wybudowano pawilon „Świat Ptaków”. Po dawnym basenie przeciwpożarowym zbudowano basen dla ssaków płetwonogich, w ich budynku wewnętrznym utworzono basen zimowy, zaś na dachu powstał taras widokowy.

Zwierzęta gromadzono w grupach, uwzględniając ich pokrewieństwo systematyczne. Powstały: dział ptaków, zwierząt kopytnych, drapieżnych i małp. W kolejnych latach powstały jeszcze: dział małe ssaki (1954), akwarium (1956) i wiwarium (1956).

W roku 1968 oddano do użytku bardzo nowoczesny pawilon, z dużymi, otwartymi zewnętrznymi wybiegami dla lwów, tygrysów. Dzięki stworzeniu dobrych warunków hodowlanych, doczekaliśmy się licznych przychówków dużych kotów. 

W latach 60-tych powstał także kompleks wybiegów dla lamowatych, nowe stajnie dla żubrów i bizonów, oraz budynek Akwarium. W roku 1980 powstał nowy pawilon Małych Ssaków.

Na początku lat 80-tych także część naszych niedźwiedzi mogła zamieszkać w tzw. Nowej Niedźwiedziarni. To właśnie wtedy przyszły u nas na świat pierwsze niedźwiadki himalajskie.

W 1985 r. zakończono podłączanie budynków w Ogrodzie do elektrociepłowni. Poprawiły się warunki pracy – nie trzeba już było palić węglem w piecach w poszczególnych budynkach, aby je ogrzać. Pomieszczenia zwierząt można było sprzątać używając ciepłej wody. W 1988 r. 50 lat istnienia Zoo uczczono oddaniem do użytku nowoczesnej żyrafiarni.

Powstawały też inne obiekty, które polepszały warunki trzymania i hodowli naszych zwierząt – np. pawilon dla likaonów i stajenki dla pekari

 

Ostatnie dwudziestolecie to w historii Ogrodu okres intensywnego poprawiania warunków bytowych naszych zwierząt. W 1991 r. powstają nowa stajnie: dla jeleni, kangurów i watussi. W Akwarium wymieniliśmy część zbiorników na większe (1992 r.), co umożliwiło rozpoczęcie hodowli organizmów morskich.

 

Wybudowano dwa zimowiska dla ptaków (1993 i 1995 r.), co pozwoliło nie przenosić ich na zimę do ptaszarni. Małe drapieżniki – surykatki i mangusty zamieszkały w niewielkim pawiloniku, gdzie można je obserwować cały rok, również przez szybę, w pomieszczeniu wewnętrznym (1996 r.). W roku 1997 oddano do użytku budynek kwarantanny dla zwierząt. Obecnie mieszczą się tu także pomieszczenia działu hodowlanego. Obok kwarantanny zaczął także powstawać przestronny, nowoczesny szpital dla zwierząt, zakończony w 1999r.

 

W tym samym roku skończono budowę dużej chłodni. Dzięki temu jakość przechowywanej tu żywności znacząco się poprawiła, usprawniły się także warunki funkcjonowania magazynu. Zakończono także trwający wiele lat, bo przeprowadzany etapami, remont pawilonu Małpiarni.

Rok 2001 zakończono kolejną inwestycję – stajnię dla antylop połączoną z ekspozycją ptaków z Azji południowo- wschodniej. W tym samym roku powstał także szereg nowoczesnych wolier dla ptaków drapieżnych i sów, z ekspozycją za szybami.

W roku 2002 został oddany do użytku budynek Świata Ptaków. Obok nowoczesnych pomieszczeń dla ptaków, po raz pierwszy w ogrodzie, w holu dla zwiedzających, mamy możliwość pokazania naszych rozmaitych dokonań na specjalnym sprzęcie do prezentacji multimedialnej.

Wiosną 2009 roku w budynku małpiarni oddane zostały do użytku nowoczesne pomieszczenia dla pazurkowców. Tutejsze wybiegi świetnie odwzorowują naturalny charakter lasów tropikalnych, które zamieszkują te zwierzęta. W tym samym roku powstaje bardzo nowoczesny obiekt dla małych i średnich kotów, w którym mieszkają rysie, manule oraz żbiki. Ze względu na duży rozmiar wybiegów, ich naturalny wystrój oraz charakterystyczną ambonę, miejsce to cieszy się dużym zainteresowaniem publiczności.

W 2011 roku olbrzymią metamorfozę przeszedł budynek Afryki, w którym do tej pory mieszkały antylopy oraz egzotyczne ptaki. Wnętrze budynku zostało dodatkowo wypełnione tropikalną roślinnością, powiększono rozmiary udostępnionego dla publiczności miejsca, a głównymi mieszkańcami  pawilonu stały się… egzotyczne motyle. Od tej pory budynek ten stał się najbardziej eterycznym, kolorowym miejscem w Zoo -  Motylarnią.

W roku 2013 na terenie Ogrodu powstała nowoczesna hala wolnego lotu dla sępów płowych. Jest to wyjątkowe miejsce, w którym zwiedzający mogą wejść do wnętrza woliery i korzystając ze specjalnej ścieżki trapera bezpośrednio podglądać te sympatyczne ptaki.  

 

Kolejny obiekt oddany w tym roku do użytku to pawilon dla zwierząt Ameryki Południowej. Poza wolierami dla ptaków do budynku przylegają dwa wybiegi: dla tapirów oraz kapibar. Bardzo ciekawa jest wewnętrzna ekspozycja tapirów, w której dzięki zamontowaniu przestronnych szyb, można podglądać zwierzęta nawet w trakcie wychowu potomstwa.

W tym samym roku do użytku zwierząt oddano kompleksowo przebudowane stajenki dla zwierząt kopytnych w mini zoo. Z końcem tego roku, w zoo zaczął działać system monitoringu służący bezpieczeństwu zwierząt i publiczności. Zapewnia on nie tylko doskonałą jakość nagrywanego obrazu w systemie HD, ale umożliwia także komunikację głosową na terenie całego Ogrodu.

Rok 2014 był bardzo bogaty w remonty i nowe inwestycje. Wczesną wiosną zakończył się remont wejścia głównego do Zoo (powstałego w latach okupacji). Dokonano gruntownego odnowienia dachów oraz elewacji budynków, wykonane zostały podjazdy dla wózków, wyremontowano schody, a w wejściu pojawiły się kołowrotki regulujące ruch publiczności. Przy wejściu umieszczono także dwa biletomaty, a doskonale rozpoznawalny pylon powitalny z napisem ZOO, zyskał nowoczesny wygląd.  Nieopodal wejścia głównego powstał nowy budynek - Chatka CITES. Jest to wyjątkowy obiekt edukacyjny, w którym obejrzeć można kolekcję przedmiotów wykonanych z materiałów pochodzenia zwierzęcego, objętych Konwencją Waszyngtońską.

W tym samym roku została gruntownie przebudowana ikona łódzkiego zoo - kamienny wybieg pawianów obecnie udostępniona nowym mieszkańcom - lemurom katta. Dzięki usunięciu betonowego podłoża, ustawieniu olbrzymich pni, dodaniu lin, budek oraz wybudowaniu cieku wodnego, miejsce to zostało doskonale dostosowane do biologicznych i psychicznych potrzeb lemurów. W tym czasie doczekał się także gruntownego remontu budynek Małych Ssaków. Zniknęły ciasne klatki, a nowe pomieszczenia dla zwierząt nie tylko powiększono, ale także pomysłowo urządzono pod kątem potrzeb zwierząt. W tym samym czasie dokonano także przebudowy dużych  ekspozycji dla gadów w pawilonie Wiwarium. Latem tego roku oddano do użytku przebudowany od podstaw budynek dla sajmiri (dawniej budynek dla kalongów) oraz dwa nowoczesne punkty gastronomiczne dla publiczności. Jesienią na dużym wybiegu w południowo-wschodnim rogu Ogrodu powstała ekspozycja mieszana dla zwierząt pochodzących z Australii (kangury, emu, łabędzie czarnoszyje). Także jesienią 2014 otwarty został nowy wybieg dla pand małych. Gatunek ten wrócił do Ogrodu Zoologicznego po 31 latach i stał się jedną z większych atrakcji dla publiczności.